Εργασίες και ελεύθερος χρόνος by six thinking hats

Με αφορμή την άσκηση του μαθήματος “Αξέχαστα γενέθλια”  με την οποία ο δάσκαλος έπρεπε να συγκεντρώσει τις γνώμες των μαθητών του για τον ελεύθερο χρόνο και αξιοποιώντας την τεχνική των έξι σκεπτόμενων καπέλων, αποφασίσαμε να εξετάσουμε το πρόβλημα και να το λύσουμε εύκολα χρησιμοποιώντας όλες τις δυνατές προσεγγίσεις και συνδέοντας τις προτάσεις κάθε καπέλου με παροιμίες ή ρητά. 

Η μέθοδος αυτή δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι ρόλων, αλλά ένα ισχυρό εργαλείο παράλληλης σκέψης. Η δύναμη των καπέλων έγκειται στον διαχωρισμό του εγώ από την άποψη. Η τεχνική αυτή αποφορτίζει τη σύγκρουση, ενισχύει την ενσυναίσθηση καθώς βοηθά τον/τη μαθητή/τρια να δει το πρόβλημα από πλευρές που ίσως αγνοούσε και προωθεί τη συνεργασία.  

 

 Άσπρο: Το φορά ο παρατηρητής και εστιάζει στις διαθέσιμες πληροφορίες. 

Μαύρο: Με αυτό το καπέλο ψάχνουμε όλες τις αρνητικές πλευρές της ιδέας που εξετάζουμε.

 

 

Πράσινο:Με αυτό το καπέλο ψάχνουμε να βρούμε δημιουργικές εναλλακτικές λύσεις σε ένα πρόβλημα. 


 

Κόκκινο:Με αυτό το καπέλο κοιτάμε τα προβλήματα διαισθητικά, καταθέτοντας αυθόρμητες αντιδράσεις και συναισθήματα.     

 Κίτρινο: Εκφράζει τον τρόπο με τον οποίο κάτι μπορεί να λειτουργήσει, τη θετική στάση, τα προβλεπόμενα ως θετικά αποτελέσματα, την ευοίωνη προοπτική, τις θετικές συνέπειες που μπορεί να επιφέρει στο μέλλον.

  

Μπλε:Με αυτό το καπέλο συντονίζουμε τις συναντήσεις.Ελέγχουμε την πρόοδο των διαδικασιών, δείχνουμε τα βήματα που η συζήτηση θα ακολουθήσει.  Πρώτα παρουσίασε τις σκέψεις της η ομάδα με τα κόκκινα καπέλα 
- Αισθάνομαι αδικία όταν βλέπω ότι δεν έχω καθόλου χρόνο για το χόμπι μου ή για να δω τους φίλους μου.- Με στενοχωρεί που δεν προλαβαίνω να παίξω ή να κάνω κάτι που μου αρέσει.- Μερικές φορές θυμώνω, γιατί νιώθω ότι όλη μου η μέρα είναι σχολείο.- Νιώθω ασφυξία και άγχος κάθε Κυριακή απόγευμα, όταν σκέφτομαι τον όγκο της δουλειάς για τη Δευτέρα. 
Παροιμίες . Η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη.. Το πολύ το Κύριε ελέησον το βαριέται κι ο παπάς. 

 Η ομάδα με τα μαύρα καπέλα έγραψε- Όταν δεν υπάρχει ελεύθερος χρόνος, τα παιδιά μπορεί να αγχώνονται ή να χάνουν τον ύπνο τους.- Υπάρχει κίνδυνος να σιχαθούμε το διάβασμα και να το δούμε ως μια καταναγκαστική αγγαρεία αντί για μάθηση.- Η υπερβολική μελέτη στο σπίτι οδηγεί σε πνευματική κούραση.Ρητά . Το τεντωμένο σκοινί σπάει. . Ό,τι παραγίνεται, καταντά κακό. 

 Η ομάδα με τα κίτρινα καπέλα πρότεινε- Οι εργασίες για το σπίτι βοηθούν τους μαθητές να εξασκούνται και να μαθαίνουν καλύτερα.    - Με την επανάληψη στο σπίτι, εμπεδώνουμε καλύτερα την ύλη και νιώθουμε πιο σίγουροι για τις γνώσεις μας την ώρα του μαθήματος.- Αν αξιοποιήσουμε σωστά τον χρόνο μελέτης, αποκτάμε υπευθυνότητα, μια δεξιότητα που θα μας φανεί χρήσιμη σε όλη μας τη ζωή.Ρητά .Τα αγαθά κόποις κτώνται..Η επανάληψη είναι μήτηρ πάσης μαθήσεως.Παροιμία .Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει, δέκα μέρες κοσκινίζει.

 Η ομάδα με τα πράσινα καπέλα πρότεινε- Αντί για ατομικές ασκήσεις, θα μπορούσαμε να κάνουμε ομαδικές εργασίες μέσα στην τάξη, ώστε να μη μεταφέρεται ο φόρτος στο σπίτι.- Μπορούμε να έχουμε κάποιες μέρες χωρίς καθόλου εργασίες για να ξεκουραζόμαστε.-  Ίσως οι μαθητές/τριες να διαλέγουν κάποιες από τις εργασίες που θα κάνουν.Παροιμία  . Ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται.Ρητά  . Όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει και τρόπος. . Σύμπραξη και χείρα βοήθειας. . Παν μέτρον άριστον.  

 

Στο τέλος βγάλαμε τα καπέλα,  έγινε συζήτηση και όλοι μαζί αποφασίσαμε ποια στάση θα υιοθετήσουμε. Κάθε καπέλο αντιπροσωπεύει έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης. Με αυτόν τον τρόπο, όλα τα παιδιά είχαν χώρο και ρόλο στη συζήτηση, χωρίς σωστές ή λάθος απαντήσεις.

 Ομαδικά υιοθετήθηκαν τα εξής:

. Οι εργασίες στο σπίτι να είναι περιορισμένες σε έκταση τις καθημερινές και περισσότερες το Σαββατοκύριακο. 

. Να αφιερώνουμε την τελευταία ώρα για να κάνουμε τις εργασίες στο σχολείο.

Το σημαντικότερο κέρδος από τη σημερινή δράση δεν ήταν μόνο οι προτάσεις για τη διαχείριση των εργασιών, αλλά η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης. Οι μαθητές/ες συνειδητοποίησαν ότι ένα πρόβλημα δεν είναι ποτέ μονοδιάστατο. Κατάλαβαν ότι η λύση δεν βρίσκεται στη στείρα άρνηση, αλλά στη δημιουργική αναζήτηση ισορροπίας. Αποχωρήσαμε από την τάξη όχι μόνο με λιγότερο άγχος, αλλά με το αίσθημα ότι η φωνή μας έχει δομή, λογική και —πάνω απ' όλα— προοπτική για αλλαγή.